Saloniki

Kontynuujemy podróż po greckich miastach. Dzisiaj przyszła kolej na Saloniki.

Saloniki lub Tessalonika, grecka nazwa Thessaloniki (gr. Θεσσαλονίκη, scs. Sołuń) – miasto w północnej Grecji, nad Zatoką Salonicką (Morze Egejskie). Dawna rzymska nazwa garnizonu oraz sztabu: Egnatia. Drugie co do wielkości (po Atenach) miasto Grecji. Jednolity zespół miejski składa się z wielu gmin, formalnie stanowiących oddzielne jednostki administracyjne. Formalnie, centralna gmina, ta o nazwie „Thessaloniki” liczy 385,4 tys. mieszkańców, a cały zespół urbanistyczny Salonik 1,084 mln mieszkańców. Rzeczywista liczba mieszkańców może być wyższa o ok. 15%.

Saloniki to ośrodek administracyjny największego greckiego regionu Macedonia, nieoficjalnie nazywany współstolicą lub stolicą Macedonii (Macedonii Egejskiej). Prężne i z tradycjami centrum naukowo-akademickie, miejsce licznych kongresów i wystaw międzynarodowych, węzeł transbałkańskich autostrad.

Do XIX wieku Saloniki były wielonarodowościową metropolią, gdzie koegzystowały ze sobą liczne narody tej części Śródziemnomorza: Grecy, Turcy, Wołosi, Słowianie bałkańscy (Macedończycy i Bułgarzy), Żydzi, Ormianie i wiele mniejszych.

Pretensje do Salonik i terenów aż po górę Olimp wysuwają politycy Macedonii i Bułgarii. Spór pomiędzy Grecją a Macedonią dotyczy nazwy północnego sąsiada Grecji oraz interpretacji historii. Zarówno Macedończycy-Słowianie jak i Macedończycy-Grecy uważają się za spadkobierców Starożytnej Macedonii.

Miasto leży w strefie klimatu przejściowego, więc wykazuje cechy klimatu kontynentalnego i śródziemnomorskiego Średnia rocznych opadów wynosi 410 mm. Opady śniegu są sporadyczne.

Historia

Założone ok. 315 p.n.e. przez króla Macedończyków Kassandra i nazwane na cześć jego żony, Tessaloniki. Od 146 p.n.e. miasto należało do państwa rzymskiego, w którym z biegiem czasu stało się jednym z najważniejszych miast. Przez miasto biegł główny szlak komunikacyjny między Rzymem i jego posiadłościami na Wschodzie (Via Egnatia). W mieście powstała jedna z pierwszych gmin chrześcijańskich, do której Święty Paweł skierował dwa ze swoich listów. Miasto było miejscem urodzenia i początkowej działalności Cyryla i Metodego w IX wieku.

Po podziale imperium rzymskiego miasto stało się częścią Bizancjum. W VII wieku odparło oblężenie Słowian. W 904 zostało splądrowane przez Arabów, a w 1185 przez Normanów. W latach 1204-1224 było stolicą łacińskiego Królestwa Tessaloniki, podbite przez władcę Epiru w latach 1227-1242 było stolicą efemerycznego Cesarstwa Tesaloniki. Od 1246 ponownie we władaniu cesarzy bizantyjskich (wpierw cesarzy Nicei). W 1387 zdobyte przez Turków, odzyskane przez Bizancjum w 1405, w 1423 sprzedane Wenecji. W 1430 ostatecznie zdobyte przez Turków po krwawym oblężeniu, było częścią Imperium Ottomańskiego przez następne pięć stuleci. Przekształciło się wtedy w metropolię znacznie przekraczającą swym przyciąganiem dzisiejsze granice państwowe. Na początku XX wieku miasto było głównym ośrodkiem działań Młodych Turków, w Salonikach urodził się Kemal Atatürk. Podczas wojen bałkańskich zdobyte przez Grecję w 1912.

W 1915 podczas I wojny światowej w mieście wylądowała armia Ententy, która następnie rozpoczęła próby natarcia przeciwko Bułgarii. Przełamanie obrony państw centralnych udało się dopiero w 1918, po latach bezowocnych walk. W 1917 miasto zniszczył pożar. Odbudowano je na nowoczesnym planie europejskim, w dużej mierze niszcząc jego historyczny wygląd.

W wyniku wymiany ludności między Grecją i Turcją po 1922 do miasta napłynęły masy greckich uchodźców z centralnej i wschodniej części obecnej Turcji. Ludność turecką przesiedlono z Salonik do Turcji, a bułgarską do Bułgarii. Niektóre przesiedlenia przybrały brutalny charakter. Według dokumentacji strony greckiej miało miejsce m.in. ludobójstwo Greków pontyjskich, w prowincji Trapezunt, analogiczne do rzeziami Ormian. Do Salonik chroniła się też część greckiej, żydowskiej i ormiańskiej ludności ocalałej ze spalonej przez Turków Smyrny (miasta na wschodnim wybrzeżu Morza Egejskiego).

W latach 1941-1944 miasto, dawniej nazywane przez Żydów „Drugą Jerozolimą”, znalazło się pod okupacją niemiecką. Wymordowano wtedy prawie 60 tys. salonickich Żydów, (97% społeczności żydowskiej miasta) których wywieziono transportami kolejowymi do Auschwitz-Birkenau i Bergen-Belsen w 1943.

W okresie okupacji niemieckiej Grecja (i Jugosławia) wyróżniały się potężnym ruchem oporu. W Salonikach jego bohaterem został olimpijczyk i konspirator, cichociemny, Jerzy Szajnowicz-Iwanow. Traktują o nim m.in. książka i film „Agent nr 1″. Największa do niedawna hala sportowa Salonik nazwana została Ivanofo. Iwanow jest bohaterem tak dla polskiego, jak i greckiego narodu.

Budowle

Biała Wieża

Po grecku: Λευκός Πύργος (Lefkos Pirgos). Wieża, ustawiona przy nabrzeżu przez ottomańskiego sułtana Sulejmana Wspaniałego (1520-1566), uważana jest powszechnie za symbol miasta. Dawniej należała do fortyfikacji otaczających Saloniki. Obecnie znajduje się w niej Muzeum Kultury Bizantyńskiej. Szczyt wieży służy za dogodny punkt widokowy na miasto. W pobliżu Białej Wieży znajduje się pomnik Aleksandra Wielkiego.

Łuk i Mauzoleum Galeriusza

Łuk i Mauzoleum stoją przy ulicy Dimitriosa Gounarisa. Powszechnie znane są jako „Kamara” lub w przypadku Mauzoleum – jako Rotunda. Łuk, ustawiony między 298 a 299 r. n.e. dla uczczenia zwycięstwa tetrarchy Galeriusza nad Sasanidzkimi Persami i zajęcia ich stolicy Ktezifonu w 298 roku. Łuk (obecnie zachowały się tylko jego resztki) był wykonany z czerwonego kamienia i bogato zdobiony. Mauzoleum zostało zamienione na kościół Św. Jerzego.

Kościół Św. Demetriusza (Św. Dimitriosa)

Kościół Aghios Demetrios (V-VII w.) jest najważniejszym kościołem miasta, a sam święty jest patronem miasta. Zabytek jest położony powyżej pozostałości po agorze i Rzymskim Forum. Posiada trzy boczne kaplice, znajduje się w nim muzeum, a także zespół podziemnych katakumb, wśród których znajduje się cela, w której więziono Św. Demetriusza (gr. Aγ. Δημήτριος – Św. Dimitrios).

Inne

Bizantyjskie obwarowania, m.in. cytadela Heptapyrgion („O Siedmiu Wieżach” ), tureckie meczety, bizantyńskie świątynie: Panhagia Acheiropoietos (V w.), Hosios Dawid (V-VI w.),, Panhagia Chalkeon (XI w.), Św. Pantalejmona (XII w.), Proroka Eliasza (XIII w.), Św. Katarzyny (XIII w.), Św. Mikołaja (XIII-XIV w.), Apostołów (XIV w.). Klasztor Wlatadon (XIV w.).

Sport

W mieście funkcjonuje wiele klubów sportowych w tym te odnoszące sukcesy na arenach europejskich. Najbardziej znane są tutaj kluby piłkarskie Aris, Iraklis i PAOK. PAOK BC to także znany klub koszykarski, a drużyna Iraklisu odnosi sukcesy również w piłce siatkowej

Źródło: wikipediaPodobne artykuły:

None Found

Geografia

Za teren Aten, ich mieszkańcy uznają całą, szczelnie zabudowaną równinę, rozciągającą się pomiędzy Zatoką Saronicką Morza Egejskiego, a czterema górami i częściowo także na ich zboczach. Są to wzgórza:

Egaleo (wysokość 359 i 414 m n.p.m.) oraz Parnitha (1.423m n.p.m.), od strony zachodniej. Ymmitos (1.026m n.p.m.) od Wschodu oraz Penteli (1.108 m n.p.m.) od Północy

Przedmieścia, przelewające się już także poza te granice, w mowie potocznej uważane są za oddzielne miejscowości.

Ateny zbudowano na twardym, lecz aktywnym sejsmicznie górotworze skał osadowych, przedzielonym trzema uskokami tektonicznymi. Toteż od lat 30-stych XX wieku w budownictwie obowiązują technologie antysejsmiczne. Po ostatnim silnym trzęsieniu ziemi, które miało miejsce w 1999 r., przepisy te zaostrzono, obejmując nimi także remonty starszych budynków. Dodatkową przeszkodą geologiczną oraz pułapkę prawną i ekonomiczną stanowia dla budownictwa powszechnie odkrywane w trakcie prac budowlanych fundamenty kolejnych, nieznanych dawniej budowli starożytnych.

Historia

Zalążkiem Aten była warownia z okresu mykeńskiego (połowa II tysiąclecia p.n.e.) na wzgórzu Akropolis; później wokół niego, na sąsiadujących wzgórzach powstało rozległe miasto z agorą, Areopagiem (miejscem sądów), szeregiem świątyń i gmachów użyteczności publicznej. Akropolis przekształciło się w miejsce kultu (Akropol Ateński). W 480 roku p.n.e. miasto zniszczyli Persowie, odbudowę Temistokles rozpoczął od wzniesienia nowych murów. Szczególny rozkwit przypadł na panowanie Peryklesa (443-429 p.n.e.), który m.in. połączył Ateny z Pireusem (całość otaczając murami) oraz zmodernizował Akropolis. W okresie starożytności Ateny były państwem-miastem (polis) o ustroju demokracji bezpośredniej, jednym z najważniejszych w starożytnej Grecji. Ateny liczące w tamtych czasach ok. 100 tys. mieszkańców stały się centrum umysłowym Hellady, promieniującym na ówczesny świat (m.in. Fidiasz, Sokrates, Platon, Arystoteles) oraz silnym ośrodkiem politycznym (Ateński Związek Morski). W roku 338 p.n.e. utrata niepodległości na rzecz Macedonii, później władców hellenistycznych, a wreszcie Rzymu. Po zdobyciu i złupieniu miasta przez Sullę (86 p.n.e.) wyraźnie utraciły na znaczeniu, choć nadal otaczane opieką, m.in. przez Hadriana (łuk, dokończenie Olimpiejonu). Ateny zostały spustoszone m.in. przez Herulów i Wizygotów. Sprowadzone do drugorzędnej roli przez panujących od 1458 Turków. 26 września 1687 pocisk wystrzelony przez Wenecjan trafia w turecki magazyn amunicji urządzony w Partenonie na Akropolu. W 1834 król Grecji, Otton Bawarski przenosi stolicę z Nafplionu do liczących wtedy około 6 tysięcy mieszkańców Aten, rozpoczyna się budowa Pałacu Królewskiego (w okolicy placu Syntagma, dziś budynek parlamentu). Budowę ukończono w 1838. W 1896 mają miejsce piewsze Igrzyska Olimpijskie ery nowożytnej. Od 1941 do 1944 miasto jest pod okupacja niemiecką. 12 października

W 1944 do Aten wkraczają oddziały brytyjskie^[3].

Zabytki

Do najważniejszych zabytków Aten należą:

• Teatr Dionizosa w Atenach
• odeon Herodosa Attyka
• Zespół architektoniczny Akropolu
• świątynie Partenon, Erechtejon i Nike, z Akropolu oraz Hefajstejon z Agory Greckiej
• Zespół budynków publicznych starożytnej Agory Greckiej, ze zrekonstruowaną Stoą Attalosa, mieszczącą Muzemu Agory
• marmurowy stadion Kallimarmaro (Panathinaikon), wybudowany około 330 p.n.e. i odrestaurowany w roku 1896, miejsce pierwszych Igrzysk Olimpijskich ery nowożytnej, odbytych tu w roku 1896.
• Agora Rzymska z Wieżą Wiatrów i Biblioteką Hadriana
• cmentarz Keramejkos;
• dzielnica Hadrianoupolis z okresu rzymskiego z Łukiem (Bramą) Hadriana i Świątynią Zeusa Olimpijskiego,
• kościoły kościoły bizantyńskie, w tym Panagia Gorgoepikoos i Kapnikarea
• malownicza dzielnica Plaka, powstała w okresie panowania tureckiego.

Popularne trasy spacerowe, wzdłuż ważnych zabytków:

• na sąsiednie do Akropolu wzgórze Filopapposa, miejsce najstarszego odkrytego, rozległego osadnictwa z ery neolitycznej i punkt widokowy na Akropol. Stąd bardzo dobrze widoczny jest Odeon Herodesa Attyka.
• przez Plakę lub wokół wzgórza Akropolu, na Plac Syntagma (co-godzinne zmiany warty przy Grobie Nieznanego Żołnierza) obok gmachu Parlamentu.
• na wzgórze i zabytkowy fort Likawitos, stanowiące znakomity punkt widokowy na zespół Akropolu oraz Wielkie Ateny, z przeciwnej strony niż wzgórze Filopapposa. * od strony Plaki, na wzgórze Areopagu (tuż przy wejściu na Akropol).

Muzea Ateńskie

W Wielkich Atenach funkcjonuje ponad 80 placówek muzealnych. Do najważniejszych należą:

• Narodowego Muzeum Archeologicznego, zaliczanego do 10 najważniejszych muzeów świata.
• Awangardowego obiektu, oddanego do użytku w 2009 roku, nowego Muzeum Akropolu (zlokalizowanego poza obrębem wzgórza zamkowego)
• Muzeum Bizantyńskiego
• Muzeum Benakisa (podarowana narodowi, prywatna kolekcja dzieł sztuki starożytnej, bizantyńskiej oraz Wschodu)

Gospodarka

Siedziba banków, towarzystw ubezpieczeniowych i licznych firm żeglugowych. Rozwinięty, różnorodny przemysł Aten dostarcza ok. 70% przem. produkcji krajowej. W aglomeracji Aten szczególnie rozbudowane są obiekty obsługi ruchu turystycznego, infrastruktua portowa i obsługa handlu hurtowego, przemysły stoczniowy i petrochemiczny, z licznymi terminalami naftowymi i gazoportami, produkcja wyposażenia hotelarskiego i gastronomii. Działają też duże fabryki branży AGD (spółka Bosch-Siemens-Pitsios), bardzo liczne zakłady przetwórstwa spożywczego, branża skórzano-obuwnicza, odzieżowa, chemiczna, farmaceutyczna i meblarska. Ważny węzeł komunikacyjny (lotnisko międzynarodowe, porty, autostrady, linie kolejowe).

Transport

Komunikacja miejska

Miasto ma trzy linie metra oznaczone kolorami. Linia niebieska dociera na lotnisko. Na obszarze całych Wielkich Aten funkcjonuje gęsta sieć autobusowa i trolejbusowa oraz kilka linii nowoczesnych szybkich tramwajów. Aglomerację przecina nowoczesna kolej podmiejska „Proastiakos”, wzdłuż jednej z autostrad, docierając także na główne lotnisko. Miasto przecięte jest dwiema autostradami oraz opasane trzema ich odgałęzieniami (obwodnicami zewnętrznych dzielnic)

Publiczna komunikacja międzymiastowa

Opiera się głównie o zawsze bardzo ruchliwe dworce autobusowe uspołecznionej firmy transportowej KTEL, zlokalizowane w pobliżu atostrad oraz o liczne linie promowe, korzystające z portów w Pireusie i Rafinie. Ateńczycy często korzystają też z linii lotniczych.

Transport lotniczy

Międzynarodowy port lotniczy Ateny – Eleftherios Venizelos położony jest około 20 km na wschód od centrum miasta i obsługuje około 14 mln pasażerów rocznie^[4]

Połączenia kolejowe

Do niedawna były bardzo słabo wykorzystywane. Ulega to zmianie, dzięki inwestycjom. Toteż dobry, europejski standard osiągnęły pociągi Intercity, łączące Ateny z Salonikami, a dalej jadące już nieco wolniej, korzystające ze stacji Stathmos Larissas. Nowoczesne jest też połączenie podmiejskie „Proastiakos”, docierające na półwysep Peloponez, a docelowo do Patras, prosto z lotniska międzynarodowego Eleftherios Venizelos, lub ze stacji Stathmos Peloponissou. Obie ateńskie stacji kolejowe (Larissas i Peloponissou) położone sa obok siebie, dojazd metrem.

Mit o pochodzeniu nazwy miasta

Bogowie olimpijscy podzielić chcieli między siebie wszystkie miasta i regiony na ziemi, aby wyznaczyć okolice, w których mieliby doznawać szczególnego kultu. O Ateny pokłócili się: bogini Atena i król mórz, Posejdon, gdyż było to wielkie, najważniejsze chyba miasto w całej Helladzie. Sami mieszkańcy miasta zbudowanego wokół skały – Akropol zaproponowali „zawody”. Miasto zostanie nazwane imieniem tego boga, który podaruje im najbardziej przydatny prezent. Posejdon dotknął zbocze Akropolu i ze szczeliny trysnęło źródełko. Atena dotknęła włócznią wolną przestrzeń tuż obok źródełka. W tym miejscu wyrosło pierwsze drzewko oliwne. Miasto to zostało nazwane od imienia Ateny.

Podział administracyjny

Od strony administracyjnej Ateny właściwe podzielone są na 7 dzielnic, które nie posiadają nazw, a tylko numery. Każda z tych dzielnic utrzymuje samodzielnie infrastrukturę komunalną i zarządza swoim obszarem. Niemniej Ateny zachowały również powszechnie używany podział na dzielnice historyczne mające swoje własne nazwy. Tego podziału używa się w przybliżeniu również jako oddzielnych okręgów wyborczych.

Źródło: wikipediaPodobne artykuły:

None Found

(Kosmogonia i Teogonia)
(Mitologia Grecka)

Na początku był Chaos. Nie wiadomo dokładnie kim lub czym był Chaos. Niektórzy uważali, że jest to bezkształtna istota boska, inni, że to wielka otchłań, pełna siły twórczej i boskich nasieni, jedna nieuporządkowana masa ziemi, wody, ognia i powietrza. Ziemia, morze, powietrze były jednym ciałem. Ale ziemia była niestała, woda nieżeglowna, powietrze bez blasku. Nic nie miało kształtu, wszystko walczyło z wszystkim, w jednym ciele zimno szło w zapasy z żarem, suchość z wilgocią, a miękkość z twardością.
Bóg lub lepsza natura ten bałagan uporządkowała. Niebo odcięła od ziemi, ziemie od wody. I przejrzyste niebo oddzieliła od zgęszczonego powietrza. A rozdzielone, wydobyte z chaosu żywioły połączyła węzłem zgody. Wklęsłe i lekkie niebo blaskiem wytrysnęło i wybrało miejsce najwyższe na szczycie.

Obok – podobne, bo lekkie powietrze, a gęsta ziemia cięższe ściągnęła żywioły, sama brzemieniem własnym przygnieciona. Woda zajęła ostatnie miejsce i okrążyła stały ląd dookoła. Tak bóg — jakkolwiek by go nazwać — rozrządził chaos i na części go rozdzielił.

Wiec najpierw ziemię zaokrąglił w wielkie koło, by zewsząd była równa. Potem rozkazał morzu rozlać się szeroko, kłębić się pod dotknięciem gwałtownego wichru i opasywać brzeg ziemskiego globu. Źródła uczynił, stawy i jeziora, a spadające rzeki włożył w urwiste łożyska.
Rozkazał, by się rozpostarły pola, zniżyły doliny, lasy pokryty zielenią, by podniosły się skaliste góry […]
Z chaosu powstał dzień, a wraz z nim Jasność i wszelka radość. Wyłoniła się Ziemia (Gaja) i otaczający ją Eter oraz Eros, bóg miłości, pierwsza siła nadająca światu uporządkowaną formę. Powstało niebo (Uranos). Gaja i Uranos to pierwsze bóstwa świata. Uranos dał deszcz, a Gaja wszelką roślinność. Ziemia wypełniła się żywymi istotami. Pojawiły się dalekie gwiazdy i blade słońce.
Z Chaosu wyłoniły się również liczne istoty o abstrakcyjnym, bezosobowym charakterze: najpierw Noc i Erebos uosabiający mrok i ciemności panujące pod ziemią, z ich zaś związku powstały Dzień i Powietrze, a także inne personifikacje i bóstwa abstrakcyjne (Nemezis, Los, Starość, Niezgoda i wiele innych).

Ze związku Gai i Uranosa wyszedł wielki ród tytanów, wśród których najstarszy był Okeanos, bóg potężnej rzeki, co szerokim, błękitnym kręgiem opływała całą ziemię dokoła. Młodszym rodzeństwem tytanów byli kiklopowie (cyklopi: Arges, Steropes i Brontes) i hekatonchejrowie – sturacy olbrzymi (Kottos, Briareos, Gyges). Dziećmi Uranosa i Gai było też sześciu tytanów: Okeanos, Kojos, Krejos, Hyperion, Japetos i Kronos oraz sześć tytanid: Tetyda, Fojbe, Eurybia, Klimene, Teja i Rea (wśród nich wymienia się niekiedy Azję, Mnemozynę i Temidę).
Uranos nie był zadowolony ze swego potomstwa, które było brzydkie lub okrutne. Wszyscy oni napełniali go strachem i odrazą. Nie spodziewając się po nich ani wdzięczności, ani poszanowania swej władzy ojcowskiej, strącił ich w bezdenne czeluści Tartaru.
Gaja usłyszała jęk potępionych tytanów dobywających się z przepastnych wnętrzności ziemi. Znienawidziła wyrodnego ojca i zaczęła knuć spisek przeciw jego bezwzględnej władzy. Namowom matki uległ najmłodszy z tytanów – Kronos, dotychczas nie pozbawiony wolności. Uzbrojony w stalowy sierp, zaczaił się na Uranosa, odebrał mu władzę i pozbawił go męskości. Z krwi, która wyciekła z rany powalonego boga, zrodziły się trzy straszne boginie zemsty, Erynie, o włosach wężowych.
Kronos objął panowanie nad światem i okazał się wkrótce despotą nie mniejszym od ojca. Cyklopów i sturękich, których czasowo uwolnił, zamknął z powrotem w Tartarze. Gaja przepowiedziała Kronosowi, że zostanie pokonany przez własnego syna, tak jak i jego ojciec. Usiłując zapobiec spełnieniu się przepowiedni, wszystkie dzieci jakie wydała na świat jego siostra-małżonka, Rea, połykał zaraz po urodzeniu. Losowi temu ulegli kolejno: Hades, Posejdon, Hestia, Demeter i Hera. Dopiero najmłodszy syn, Dzeus, miał spełnić wyroki przeznaczenia, uniknąć zagłady i pozbawić ojca władzy. Gdy Rea miała urodzić Dzeusa zawinęła w becik kamień i podarowała go Kronosowi. On połknął go myśląc, że to Dzeus. Gdy Dzeus dorósł, Hera podstępem spowodowała, że Krosno zwymiotował swoje dzieci. Z pomocą Zeusa pokonali Kronosa i podzielili się władzą na świecie.
Inni potomkowie tytanów odegrali również znaczną rolę w mitach. Hyperion i Teja byli rodzicami bóstw opiekujących się ciałami niebieskimi: Heliosa, Selene i Eos. Japetos i Klimene wydali na świat Prometeusza, Epimeteusza i Atlasa, zaś Kojos i Fojbe – Leto, matkę Apollina i Artemidy. Okeanos i Tetyda mieli niezliczone-córki zwane Okeanidami.

Zgodnie z mitami sekty orfików z pierwotnego nieładu miało się wyłonić jajo. Kiedy jajo pękło, wykluł się z niego Eros zwany także Fanesem — skrzydlata istota o cechach obu płci. Dokonał on pierwszego aktu porządkującego: oddzielił niebo i ziemię, które powstały z dwóch połówek skorupy jaja.

Źródło: http://bragus.republika.pl/mity/kosmogonia.html

Podobne artykuły:

None Found

Świątynia została spalona w 394 roku przed naszą erą a następnie odbudowana pod kierownictwem Skopasa, który wykonał dla niej dodatkowo dekorację rzeźbiarską. Jest to przykład połączenia doryckiego oraz korynckiego.

Cała świątynia została wybudowana na planie peripterosu, którego wymiary były następujące 47.55m x 19.19m. Całość stoi na wypukłym stylobacie. Otacza ją kolumnada lekko pochylona ku wnętrzu budowli, licząca po 6 kolumn w fasadzie wschodniej i zachodniej (heksastylos) oraz po 14 od strony północnej i południowej. Posiadała pronaos oraz opistodomos.

Ruiny świątyni Ateny Alea w Tegei

W wydłużonej celli znajdowało się dodatkowe wejście w połowie północnego muru, wewnątrz wyposażono ją w półkolumny korynckie znajdujące się zaróno na boku, jak i na tylnej ścianie pomieszczenia. Z pożaru wcześniejszej budowli uchowała się statua kultowa, która została wykonana prze Endojosa techniką chryzelefantyny. Wewnątrz znajdowały się również posągi Asklepiosa i Hygieji, autorstwa Skopasa. W przyczółkach budowli zostało ukazane polowanie na dzika kalidońskiego oraz walkę Achillesa z Telefosem.

Opracowanie na podstawie: http://pl.wikipedia.org/

Podobne artykuły:

• Zabytki Grecji: Brauron

Opis win zawierać musi następujące informacje:

1. nazwa regionu,  z którego pochodzi wino
2. oznaczenie O.P.A.P. lub O.P.E.
3. nazwę oraz siedzibę producenta
4. nazwę wina
5. pojemność butelki

Pozostałe informacje znajdujące się na etykiecie butelki wina oznaczają:

• Reserve White – 2 lata leżakowania (minimum 6 miesięcy w beczce barrel, 6 miesięcy w butelce)
• Reserve Red – 3 lata leżakowania (minimum 6 miesięcy w beczce barrel, 6 miesięcy w butelce)
• Grand Reserve White – 3 lata leżakowania (minimum 12 miesięcy w beczce barrel, 12 miesięcy w butelce)
• Grand Reserve Red – 4 lata leżakowania (minimum 24 miesiące w beczce barrel, 24 miesiące w butelce)
• ponadto producent na butelce może podać dodatkowe informacje jak kolor wina itp.

Opisy jakie zawarte są na etykietach win stołowych Epitrapezios Oenos muszą zawierać następujące informacje:

• nazwa i siedziba producenta
• nazwa wina
• pojemność butelki

Pozostałe informacje, które umieszczane są na winach stołowych oznaczają:

• Cava White – 2 lata leżakowania (minimum 6 miesięcy w beczce, 6 miesięcy w butelce)
• Cava Red – 3 lata leżakowania (minimum 6 miesięcy w nowej dębowej beczce lub 12 miesięcy w starej dębowej beczce, 24 miesiące w butelce)

Opisy, które znajdują się na butelkach win lokalnych Topikos Oenos muszą zawierać:

• słowo „TOPIKOS”
• nawę producenta lub firmy winiarskiej
• siedzibę rozlewni
• numer seryjny zawierający dwie pierwsze litery nazwy regionu, gdzie wino zostało wytworzone

Inne informacje oznaczają:

Ktima (Estate), Monastiri (Klasztor), Archondiko (Zamek), Villa
Wymagane jest także aby produkcja wina odbywała się win miejscu gdzie uprawia się winogrona.

Opracowanie na podstawie: http://grecja.home.pl/ oraz http://www.owinie.com/Podobne artykuły:

• Wina Greckie
• Gatunki winogron

określenia VQPRD (Vin de Qualite Produit dans Region Determinee, co oznacza Klasyfikacja Win Pod Względem Regionu Produkcji), są skróty greckie:

1. O.P.A.P. (Onomasía Proeléfseos Anotéras Piótitos)

Rejon produkcji Win Najlepszej Jakości (odpowiednik D.O. C.G.) – oznaczenie na butelce świadczy o tym, że wina pochodzą z najlepszych winnic kontrolowanych corocznie pod względem jakości wina, wykorzystywanych gatunków winogron, wielkości powierzchni winnic oraz metod produkcji wina.

2. O.P.E. (Onomasía Proeléfseos Eleghoméni)

Rejon produkcji Win Kontrolowanej Jakości – to wina pochodzące z drugiej „połówki” extraklasy win. W większości przypadków wina te nie ustępują jakością winom z oznaczeniem O.P.A.P. a producenci tych win ubiegają się o podwyższenie klasyfikacji. Obie klasy win stanowią tzw. śmietankę win greckich.

Wina, które są oznaczone powyższymi symbolami są dodatkowo banderolowane państwową banderolą prawie identyczną jak te stosowane w Polsce. Obie klasyfikacje (O.P.A.P  oraz O.P.E.) określają następujące fakty i wymagania:

• miejsce produkcji i regionu z którego pochodzi wino
• gatunek winogron
• metoda produkcji wina
• techniki uprawy winnej latorośli
• określenie winnicy (przynajmniej 1/10 hektara)
• zawartość alkoholu

Drugi rodzaj wina to Epitrapezios Oenos. Są to wina stołowe, które są produkowane przez renomowanych producentów. Są podstawową kategorią win oraz tzw. siłą napędową rozwoju przemysłu winiarskiego na terenie Grecji. Wymagania jakie są stawiane Epitrapezios Oenos różnią się od tych wymagań, które opisane zostały wyżej. Różnica polega na braku wymagań co do metod kultywacji winnic, uprawy winnej latorośli i produkcji win. Dzięki temu producencji mogą wprowadzać nowe metody produkcji oraz wytwarzać wina nowych i znakomitych gatunkach.

Inny rodzaj win to wina, które zostały oznaczone Topikos Oenos. Zalicza się do nich wina regionalne lub Onomasia Kata Paradosi oraz wina, które wytwarza się tradycyjnymi metodami. W tej ostatniej kategorii zawierają się m.in. słynna grecka Retsinai produkowana na Wyspach Jońskich, Verdea. Wina Topikos Oenos oraz Onomasia Kata Paradosi podlegają zupełnie innym wytycznym niż wina Topikos Oenos.

Poniżej znajdują się wina, które klasyfikuje się w Grecji (VQPRD) – kolejność alfabetyczna:

• Aghialos
• Amintaio
• Archanes
• Daphnes
• Goumenissa
• Kefalinian Maurodafni
• Kefalinian Moschato
• Kefalinian Rombola
• Limnos
• Limnos Moschato
• Mantinia
• Mesenicola
• Naoussa
• Nemea
• Paros
• Patras
• Patras Maurodafni
• Patras Moschato
• Patras Rio Mosvhato
• Peza
• Plagies Melitona
• Rapsani
• Rhodes
• Rhodes Moschato
• Samos
• Santorini
• Sitia
• Zitsa

Podobne artykuły:

• Gatunki winogron

Do produkcji wina białego na terenie Grecji wykorzystuje się następujące gatunki winogron:

• Athiri
• Aidani
• Alexandrian Moschato
• Asirtiko
• Batiki
• Debina
• Monembasia
• Roditis
• Rombola
• Savatiano
• Vilana
• White Moschato

Natomiast przy produkcji wina czerwonego wykorzystuje się poniższe gatunki winogron:

• Agiorgitiko
• Hamburg Moschato
• Kotsifali
• Krassato
• Liatiko
• Limnio
• Mandilaria
• Mavrodafni
• Mesenicola Black
• Moschofilero (winogrono Moschofilero posiada czerwone grona jednak wykorzystuje się go do produkcji wina białego)
• Vilana Negoska
• Stavroto
• Vertzami
• Xinomauro

Wśród gatunków zagranicznych wymienia się:

1. Wina Białe

• Chardonnay
• Cabernet  Blanc

2. Wina Czerwone

Cabernet Sauvignon

• Cabernet Franc
  

• Cinsault
• Grenache
• Merlot
• Syrah

Podobne artykuły:

• Wina Greckie
• Klasyfikacja Win
• Oznaczenie na butelkach win

Winnice

Wina, które pochodzą z Grecji są produkowane w kilku regionach kraju, z kilku gatunków winogron. Poniżej zostały wymienione regiony, gdzie znajdują się winnice. Regiony zostały opisane w kolejności od największego do najmniejszego.

1. Peloponez

Obszar uprawy obejmuje 60,419 ha. W tym regionie produkuje się 1.525.590 hl wina. Wykorzystywane gatunki winogron to: Agiorgitiko, Korinthiaki (rodzynki), White Mochato, Moschofilero, Refosko, Roditis, Soultanina (rodzynki).

2. Kreta

Obszar uprawy obejmuje 50.581 ha a ilość wyprodukowanego wina wynosi 959.480 hl. Użyte gatunki winogron to Vilana, Kotsifali, Liatiko, Mandilaria, Romeiko.

3. Centralna Grecjai i Evia

Obszar uprawy wynosi 28.849 ha a ilość wyprodukowanego wina  1.988.790 hl. Użytym gatunkiem wina jest Savatiano.

4. Macedonia i Tracja

Obszar uprawy obejmuje 15.500 ha, produkcja wina wynosi 514.760 hl. Gatunkami winogron, które zostały wykorzystane przy produkcji wina są Asirtiko, Athiri, Limnio, Xinomauro, Negkoska, Cabernet Sauvignon, Cabernet Sauvignon.

5. Tessalia

Tessalia to obszar obejmujący swym zasięgiem uprawy o powierzchni 8.696 ha. Ilość wyprodukowanego wina na tym terenie wynosi 423.910 hl. Wykorzystane gatunki winogron: Krasato, Black Mesenicola, Hamburg Moschato, Mpatiki, Xinomauro, Stavroto.

6. Wyspy Jońskie

Obszar uprawy obejmuje 8.716 ha a wielkość produkcji to 215.840 hl. Natomiast gatunki winogron, z których produkuje się wina w tym regionie to Vertzami, Mavrodafni, White Moschato, Robolla.

7. Wyspy Egejskie

Obszar uprawy swym zakresem obejmuje 9.131 ha a ilość wyprodukowanego wina wynosi 151.300 ha. Gatunki winogron Aidani, Asirtiko, Limnio, Mandilaria, Monemvasia, Alexandria Moschato.

8. Dodekanez

Obszar uprawy obejmuje 3.438 ha a wielkość produkcji wynosi 30.620 hl. W tym regionie produkuje się wina z winogron Athiri, Mandilaria, White Moschato.

9. Epir

Obszar uprawy obejmuje 1.022 ha, ilość wyprodukowanego wina wynosi 30.620 hl. Wino w tym regionie uzyskuje się z winogron Ntempina, Cabernet Sauvignon.

Podobne artykuły:

• Gatunki winogron
• Oznaczenie na butelkach win

Jest starożytnym miastem greckim i jednocześnie sanktuarium ku czci Artemidy. W chwili obecnej Brauron znajduje się na terenie dzisiejszej miejscowości Wrawrona (wschodnia część Attyki). Homer twierdzi, że jest to miejsce zbiórki okrętów przed ich wyruszeniem na wojnę trojańską.

Historia osady

Najstarsze ślady jakie można odnaleźć na terenie Brauron pochodzą z neolitu. We wczesnej starożytności istniało w tym miejscu miasto portowe (dzisiaj ruiny położone są kilka kilometrów w głąb lądu).

Sanktuarium

W dawnym, starożytnym mieście znajdują się pozostałości po dawnej świątyni – świątyni Artemidy. Do dzisiejszych czasów przetrwało kilka kolumn. W czasach starożytnych pokazywano tu także grób Ifigenii, która (według tradycji) została złożona bogini Artemidzie jako ofiara. Została pochowana w Brauron. Na tym terenie znajduje się również źródło, które według Greków uważane jest za święte.

Święta

W Brauron odbywały się święta, w których uczestniczyły młode dziewczęta, które przebierały się za niedźwiedzie. Prawdopodobnie były to święta, które związane są z kultem Artemidy. Tradycja tych świąt pochodzi prawdopodobnie ze znacznie dawniejszych czasów i związana jest z prehistorycznym kultem przyrody, płodności, życia i śmierci.

Brauron

Opracowanie na podstawie: http://pl.wikipedia.org/Podobne artykuły:

• Zabytki Grecji: Świątynia Ateny Alea w Tegei
• Mitologia I.

Źródłami wiedzy na temat mitologii upatruje się w dziełach Homera i Hezjoda. Mitologia grecka, poprzez mitologię rzymską, która z niej wiele czerpała, weszła do dziedzictwa kultury europejskiej i jest w dalszym ciągu obecna w różnych przejawach życia społecznego. Z mitologii czerpie New Age, astrologia, horoskopy, kult oraz współczesne religijne ruchy rekonstrukcjonistyczne.

Aby poznać mitologię można wykorzystać wiele źródeł.  Są to:

1. poezja okresu archaicznego i klasycznego tworzona przede wszystkim na użytek uświetnienia uroczystości religijnych lub uczt artystów;

• • Iliada i Odyseja Homera (oraz Hymny Homeryckie);
  • Theogonię Hezjoda;
  • dramaty Ajschylosa, Sofoklesa, Eurypidesa i Arystofanesa
  • liryka chóralna Pindara i Bakchylidesa

2. prace historyków (przykładowo Herodota, Diodora Sycylijskiego) i geografów (np. Pauzaniasza, Strabona) – w trakcie swoich licznych podróży spisywali zasłyszane opowiadania i historie;

3. traktaty mitografów próbujących w sposób naukowy opisać i pogodzić ze sobą często sprzeczne poetyckie wersje mitów – przykładem może być dzieło Apollodorosa z Aten, Bibliotheke;

4. poezja hellenistyczna oraz rzymska pozbawiona znaczenia religijnego, mająca charakter czysto literacki, zawierająca jednak wiele istotnych informacji. Do tej kategorii należy zaliczyć

• • poetów hellenistycznych Apolloniosa z Rodos, Kallimacha
  • poetów rzymskich Hyginusa, Owidiusz, Stacjusza, Valeriusa Flaccusa, Wergiliusza
  • późnoantycznych poetów greckich Nonnosa, Kwintusa ze Smyrny

5. powieści Apulejusza, Gajusza Petroniusza, Lollianusa i Heliodora z Emesy

Greckie Mity

Są bardzo różnorodne i opisują historie bogów, wojny trojańskiej i tebańskiej. Opisuje historie Hermesa, żal Demeter. To tylko kilku z wielu, wielu bogów i boginek opisywanych w Mitologii.  Są tam również herosi, potwory, demony, nimfy oraz centaury.

• Chronologia mitologii sprowadza się do trzech następujących po sobie okresów:
• okres, kiedy panowali bogowie
• okres, kiedy współistnieli bogowie i ludzie
• okres, w którym znaczącą rolę odgrywali herosi, zaś rola bogów była ograniczona.

1. Okres bogów

Grecy (podobnie jak ich sąsiedzi) posiadali panteon bogów i bóstw. Każdy odpowiadał za pewien aspekt rzeczywistości.  Przykłady można mnożyć. Jednym z takich przykładów może być Afrodyta – bogini miłości, Ares – bóg wojny, Hades – bóg podziemi (świata umarłych). W wierzeniach Greków istnieli również bogowie, których funkcje były wielorakie np. Apollo lub Dionizos. Przypisywano bóstwa miejscom i rzeczom. Występowały nimfy, które opiekowały się źródłami i jaskiniami. Były też bóstwa opiekujące się grobami zmarłych herosów. Najpotężniejsi bogowie byli przypisywanie do największych części świata, jak Posejdon, który uznawany był za władcę wód, Dzeus – król bogów rządzący całym lądem i niebem oraz Hades, któremu przypisano świat podziemny. Hades, Dzeus oraz Posejdon byli braćmi.

Oprócz głównych bogów i mniejszych bóstw istniały setki innych bytów, które nie należą ani do bogów ani do herosów.

Wśród mitów odnoszących się do tego okresu należą mity związane z powstaniem oraz konfliktem pierwszych bogów.

2. Okres bogów i ludzi

Okres bogów i ludzi jest okresem kiedy to bogowie zamieszkiwali samotnie świat, jednak czasami zdarzała się ich interwencja w sprawy ludzkie. To czas bliskiej koegzystencji bogów i ludzi. Przykładem bliskich więzi łączących bogów i ludzi może być Dzeus, który uwodził ziemskie kobiety. Skutkiem tych romansów były narodziny herosów.

Okresem łączącym czasy, w których bogowie samotnie zamieszkiwali świat oraz okres kiedy ich interwencja w sprawy ludzkie stała się ograniczona, występuje epoka bliskiej koegzystencji bogów i ludzi.

Inna grupa mitów opisuje odkrycia Greków, dla których dokonanie odkryć zjawisk oraz przedmiotów związanych z ich kulturą, było bardzo ważne. Przykładem takich ważnych wydarzeń może być mit związany z Prometeuszem, który wykradł bogom ogień i podarował go ludziom. Inny przykład ? Tantal, który wykradł bogom ambrozję oraz nektar i podzielił się nim ze swoimi podwładnymi. Dodatkowym przewinieniem Tantala było wyjawienie tajemnic boskich.

3. Okres herosów

Najpopularniejszym wśród herosów był Herakles. Zdobył sławę dzięki wykonaniu przez niego 12 prac. Bohaterskie czyny stały się przyczyną powstania wielu lokalnych podań i legend a dzięki swojemu obżarstwu i rubasznemu charakterowi powstawały komedie. Powstało również wiele tragedii opisujących tragiczną śmierć bohatera.

Podobne artykuły:

None Found